Lampone wiress & tools
Inovativni klaster ribarstva  IKRA AKVAPONIJA  osnovan  radi ostvarivanja ciljeva u  oblasti: razvoja i zaštite ribarstva, stručnog i naučnog obrazovanja i usavršavanja u proizvodnji  i prometu ribe i  ribljih proizvoda,   riblje opreme,  pribora,  repromaterijala i lekova.
KLASTER  RIBARSTAVA  IKRA AKVAPONIJA
  
    Dunav je, posle Volge, druga po dužini evropska reka. Izvire u Nemačkoj, u Švarcvaldu. Teče od zapada ka istoku, prolazeći kroz deset evropskih država (Nemačku, Austriju, Slovačku, Mađarsku, Hrvatsku, Srbiju, Rumuniju, Bugarsku, Moldaviju i Ukrajinu). Njegova ukupna dužina je 2 857 km. Dužina toka Dunava kroz Srbiju iznosi 588 km, od čega je 148 km u Banatu. Uliva se u Crno more na području delte Dunava. Dunav svojim mirnim tokom predstavlja u Banatu tipičnu ravničarsku reku. Ima relativno mali rečni pad što dovodi do račvanja matice, stvaranja većih meandara, razgranavanja i cepanja toka u brojne rukavce i plićake, formiranja manjih i većih ada i pomeranja korita. Najviši vodostaj Dunava je u proleće (april-juni) i krajem jeseni (novembar), a najniži u jesen (oktobar) i zimi (januar februar). Resursi Dunava koriste se za snabdevanje stanovništva pitkom vodom, za potrebe industrije, poljoprivrede, hidroenergetike, za plovidbu, ribarstvo, turizam, rekreaciju i dr.

    Tisa je najveća pritoka Dunava. Izvire u Karpatima. Protiče kroz četiri države (Ukrajinu, Rumuniju, Mađarsku i Srbiju). Dužina njenog toka je 977 km, od čega je 168 km u Banatu. Prolazeći kroz Srbiju, Tisa čini prirodnu granicu između Banata i Bačke. U ovom delu toka, Tisa je izrazito ravničarska reka sa veoma malim padom što i dovodi do velikog krivudanja reke, razvijanja krivina i njihovog nizvodnog pomeranja. Regulacijom njenog toka u 19. veku i presecanjem meandara, tok Tise je skraćen i ubrzano je proticanje kroz Vojvodinu. Ovi odsečeni tokovi Tise imaju polumesečast oblik i ostali su kao starače, mrtvaje i rečna jezera, ili su zasuti rečnim materijalom i istrulelom barskom vegetacijom. U toku godine, Tisa ima dva maksimuma i dva minimuma vodostaja. Prvi maksimum, koji se javlja u aprilu, posledica je otapanja snega u Karpatima. Drugi maksimum vodostaja Tise je nešto manji i javlja se u novembru, a nastaje usled dugih jesenjih kiša. Prvi minimum je krajem leta i početkom jeseni (avgust, septembar i oktobar), a posledica je letnjih suša i velikih  isparavanja. Drugi mininum nastaje krajem decembra i traje često ceo januar, a retko februar (Bukurov, 1978). Zlatica je leva pritoka Tise. Na teritoriju naše zemlje dotiče iz Rumunije kod mesta Vrbica. Dužina toka, kroz našu zemlju, je 34 km.
    Zlatica je glavni recipijent za odvođenje voda najvećim delom sa teritorije Rumunije, nešto manje sa teritorije Srbije i neznatnim delom Mađarske.
    Stari Begej nastaje u Rumuniji spajanjem reka Beregso, Njarad i Jer. U našu zemlju dotiče kod Hetina. Dužina njegovog toka kroz Banat je 37,1 km. Krajem 19. veka, njegov tok je kanalisan od Sakalhaza na dužini od 75 km, sve do ušća u kanal Banatska Palanka-Novi Bečej kod Jankovog mosta.
    Begej je najznačajnija leva pritoka Tise. Izvire u Rumuniji, u planinama Poiana Ruscă koje su deo Karpata. U našu zemlju dotiče kod naselja Međa. Ukupna dužina njegovog toka kroz Srbiju je 75 km. Pri prolazu kroz našu zemlju, Begej ima prilično pravolinijsko oticanje što je posledica regulisanja njegovog toka još u 18. veku. U blizini Zrenjanina, spuštajući se polako u aluvijalnu ravan Tise, Begej pravi čitav niz krivina i prekih tokova. Krajem 19. i početkom 20. veka je kanalisan tako što je pomoću dva spojna kanala uzvodno od Temišvara, u Rumuniji, spojen sa Tamišom, pa su im dotoci postali međusobno zavisni. Količina vode u Begeju je veoma promenljiva i zavisi prvenstveno od hidrografskih prilika na teritoriji Tamiša, ali i prilika na teritoriji sliva. Preko spojnih kanala, za vreme niskog vodostaja Begej dobija vodu iz Tamiša. Za vreme visokog vodostaja, voda se iz Begeja putem drugog kanala otpušta u Tamiš. Maksimalan vodostaj Begeja je u martu usled otapanja snega u istočnom Banatu (Bukurov, 1978).
    Tamiš je podivljao vodotok u južnom Banatu. Ukupna dužina toka je 340 km, od čega je 118 km na teritoriji naše zemlje čime je on drugi po veličini vodotok u Banatu. U našu zemlju dotiče iz Rumunije kod naeslja Jaša Tomić. Celim tokom ima mali pad usled čega pravi brojne okuke i mrtvaje. Njegov tok je znatno skraćen i usmeren melioracionim radovima i izgradnjom nasipa. U donjem delu toka (između sela Čente i Barande) teče starim koritom Dunava sve do Pančeva, gde se u njega i uliva. Višak vode u Tamišu je u prolećnom periodu, kada se tope snegovi sa Banatskih planina. Nizak nivo vode je u oktobru kada voda iz Tamiša otiče u Begej da bi Begej bio plovan (Bukurov, 1978).
Nadela je, dužinom od 36 km, najveća rečna dolina na južnoj banatskoj lesnoj terasi u koju se voda, skupljena iz nekoliko udubljenja istočno od Crepaje, povremeno sliva prema Dunavu (Bukurov, 1978).
    Brzava je kanalisan vodotok izrazito bujičnog karaktera. U našu zemlju dotiče iz Rumunije kod naselja Markovićevo. Uliva se u kanal Banatska Palanka-Novi Bečej nizvodno od naselja Banatska Dubica. Dužina toka kroz našu zemlju je 19,9 km.
    Rojga je kanalisan vodotok koji dotiče iz Rumunije kod naselja Veliki Gaj. Dužina toka kroz našu teritoriju je 12,6 km. Kanal Rojge je uskih ivica i plitkog korita. U blizini mesta Margite uliva se u Moravicu.
    Moravica je kanalisan vodotok koji kod mesta Vatin dotiče iz Rumunije na područje naše zemlje. Dužina toka je 17,4 km. Količina vode u Moravici je vrlo promenljiva. Najveći vodostaj na Moravici je u prolećne što je posledica otapanja snega sa Karpata i obilnih padavina. Leti se nivo vode značajno smanjuje pa na pojedinim delovima i presuši (Ljevnaić et al., 2008). Uliva se u kanal Banatska Palanka-Novi Bečej u blizini naselja Barice.
    Karaš izvire ispod planine Semenik u Rumuniji. Ukupna dužina mu je 128 km. Samo donjim tokom, dužine oko 50 km, protiče kroz srpski deo Banata u koji dotiče kod mesta Kuštilj. U našoj zemlji teče uglavnom jugozapadno sve do uliva u kanal Banatska PalankaNovi Bečej kod Grebenca. Karaš ima mali, krivudav rečni pada i neregulisan tok, a obrastao je vegatacijom (naročito njegov najnizvodniji deo). Za vreme otapanja snega i većih kiša, Karaš poplavi okolino područje. Nakon poplava, voda sporo otiče zbog vrlo malog rečnog pada što je posebno izraženo u vreme visokog vodostaja Dunava.
    Nera je leva pritoka Dunava. Ukupna dužina joj je 137 km, od kojih donjih 22,7 km čine srpsko-rumunsku granicu. U našu zemlju dotiče kod sela Kusić u blizini Bele Crkve. Reka Nera ima dosta velik rečni pad i razvijenu mrežu malih pritoka. Pravi brojne meandare i mrtvaje. Njeno neuređeno korito izaziva intenzivno taloženje šljunka i peska i podizanje dna reke. Ušće joj je kod Banatske Palanke na krajnjem jugoistočnom delu srpskog dela Banata.


o nama    ribarstvo    zakonodavstvo    nauka    arhiva    aktuelnosti    klasteri    radionice    forum    akvaponija    kontakt        izrada   ticma
   Vode Banata

Nekada je Vojvodina bila deo velikog Panonskog mora. Nakon njegovog oticanja, krajem pliocena, stvorena je ogromna Panonska nizija. Posle povlačenja vode, ostale su mnogobrojne rečice koje su plavile okolno zemljište i u depresijama formirale brojna jezera, bare i močvare koje su, do pre 300 godina, činile čak 35% ukupne površine Vojvodine. Krajem pleistocena (diluvijum) formirani su tokovi reka koji otprilike zauzimaju današnje položaje. Njihova osnovna karakteristika je slab pad koji je uslovio slabo izražena usecanja korita i bočnu eroziju, ali i prilično slabu drenažu. Posledica toga je vrlo visok nivo podzemnih voda u Vojvodini čiji nivo varira u zavisnosti od proticanja unutrašnjih i atmosferskih voda. Maksimalan nivo podzemnih voda je u proleće, a najmanji je u jesen. Ove vode mogu postepeno da zaslanjuju površinski deo zemljišta što zavisi od kritičnog nivoa podzemne vode. Viši nivo podzemnih voda može da dovede do zamočvarivanja, zabarivanja ili zaslanjivanja donjeg dela korisnog sloja zemljišta (Knežević, 1990).
Površinske vode Banata, pored najvećih reka Dunava i Tise, čine i brojni vodotoci. Od severa ka jugu to su: Zlatica, Stari Begej, Begej, Tamiš, Nadela, Brzava, Rojga, Moravica, Karaš i Nera. Jedna od karakteristika banatskih vodotoka je da svi imaju izvorišta u Rumuniji, a ušća na teritoriji naše zemlje. Begej i severniji vodotoci pripadaju slivu Tise, a Tamiš i južniji vodotoci slivu Dunava. Svi ovi vodotoci primaju i sprovode vode koje dolaze sa rumunskih Karpata i u svojim gornjim delovima toka su izrazito bujičnog karaktera, dok u Vojvodinu dotiču kao mirnije, ravničarske reke.